Source: Bloomberg‐style survey data Entalo z’omu masekkati g’obuvanjuba eza 2026 zizzeemu okukola emirongooti gy’emmeeri mu kitundu n’obusuubuzi bw’amasannyalaze, ate nga zikyusa nnyo entambula y’emmotoka enkadde okuyita ku nsalo. Okuva obulabe lwe bwabalukawo nga February 28, mmotoka nga 55 000 ziyingidde Iran, nga zonna awamu omuwendo gw’emigugu gusukka akawumbi ka €1. Ebitundu nga 70‐80 % ku yuniti zino ziddamu okufulumizibwa ebweru w’eggwanga nga ziyita mu United Arab Emirates.
Abasuubuzi b’emmotoka enkadde okwetoloola Dubai ne Sharjah mu ngeri etasuubirwa bafunye sizoni ya bizinensi ey’amaanyi. Edda ekitundu kino ekifo ekikulu eky’okuddamu okutunda mmotoka ezaaliwo ebweru w’eggwanga, UAE yassaawo akatale k’emmotoka enkadde aka doola obuwumbi 5.8 mu 2025. Okwetaaga kw’ebintu ebiyingizibwa mu ggwanga okweyongera okuva mu Iran kwongedde okutumbula enkola yaayo ey’okuddamu okutunda ebweru w’eggwanga eyali emanyiddwa obulungi.
Iran ezzeemu okuggulawo emikutu gy’okuyingiza mmotoka enkadde, nga ebitundu by’obusuubuzi eby’eddembe bivuddeyo ng’emiryango emikulu egy’okuyingira mmotoka eziyingira.
1.Okuyingiza mmotoka z’amawanga amalala ezikozesebwa nga ziwezezza emyaka 5 kati kikkirizibwa.
2.Bannansi ba Iran ababeera emitala w’amayanja bayinza okuyingiza mmotoka emu okugikozesa nga bakomyewo eka.
3.Emmotoka ezisinga ziyingira nga ziyita mu bitundu bibiri eby’obusuubuzi eby’eddembe ebitaliiko musolo: Kish Island ne Anzali Port. Tewali misolo gya kuyingiza bintu bikolebwa nga yuniti zisigala munda mu free‐zone perimeter.
4.Emabegako mmotoka ezaagwa ku mwalo gw’e Anzali zaali zisobola okutambula mu ssaza ly’ekitundu lyokka. Mu mateeka amapya aga March‐2026, mmotoka zino zikkirizibwa okutambula mu ggwanga lyonna - omuli ne Tehran - okumala emyezi esatu okumala akaseera, era okwongezaayo kuyinza okusabibwa.
Dubai ne Sharjah mu butuufu zifuuse sitoowa ya Iran egaba mmotoka. UAE erina yinvensulo ennene ez’emmotoka ezaali zikoleddwa nga tezinnabaawo era yeewaanira ku nkola y’emirimu erongooseddwa obulungi okuddamu okutunda ebweru w’eggwanga.
Abasuubuzi b’emmotoka enkadde mu Sharjah mu kusooka baali basuubira nti bizinensi ejja kugwa wakati mu butakkaanya. Wabula, ebiragiro bibadde biyitiridde okuva e Iran, nga biraga omutindo omunene ogw’okutunda ebweru w’eggwanga mu Syria ogwalabikira omwaka oguwedde.
Ssente z’emigugu zirinnye nnyo olw’obulabe. Emiwendo gy’okusindika ebintu ku buli lugendo gyabuuka okuva ku ddoola 1,800 okutuuka ku ddoola 9,000, ekyassa akazito ak’amaanyi mu by’ensimbi ku basuubuzi. Okwetaaga okugula ebintu mu bungi okuva mu Iran kukendeezezzaako ekitundu kyokka ku nsaasaanya eno ey’entambula esukkiridde.
Enkolagana tetera kukozesa bbaluwa za bbanka entongole eziraga nti ebbanja. Ddiiru ezisinga zeesigamye ku batabaganya ba Iran abasangibwa mu UAE, abawanyisiganya ssente n’abaddukanya eby’okutambuza ebintu mu ggwanga. Abatabaganya bafuna okusaba okugula okuva mu bakasitoma ba Iran nga bayita ku WhatsApp, okunoonya n’okukebera mmotoka okwetoloola obutale bwa Dubai ne Sharjah. Mu biseera eby’oku ntikko, yuniti eziwera 50 zisobola okugulibwa mu lunaku lumu.
Amakubo ag’entambula agawerako gateekebwa mu nkola: okuyita ku lukalu okuyita mu Iraq oba Uzbekistan, oba okusindikibwa e Oman nga tebannaba kugenda mu maaso n’emigugu ku nnyanja okugenda e Iran. Ebifo ebirangiriddwa ku biwandiiko bya kasitooma bitera okwawukana ku kifo kyennyini ekisembayo Iran gy’egenda.
Abaguzi b’emmotoka mu Iran bakyuse nnyo. Okuva obukuubagano bwe bwabalukawo, akatale ka Iran akayingiza mmotoka kafuuse kasinga nnyo okukkiriza ebika by’emmotoka eby’enjawulo. Emabegako, obwetaavu bwasinga kwesigama ku mmotoka ez’ekika kya Korea ez’ebbeeyi n’emmotoka ezitwala abantu. Leero, pick‐ups zombi ne premium marques nga BMW ne Mercedes‐Benz zeetaagibwa nnyo. Mercedes‐Benz S‐Class, E‐Class ne GL series ze zisinga okunoonyezebwa.
Abaguzi bagumiikiriza mayiro ennyingi okuva ku 100 000‐200 000 km, kasita mmotoka ziba nga teziriimu bubenje era nga teziddamu kusiiga langi nnyo. Emmotoka z’ebbeeyi enjeru zettanirwa nnyo naddala mu Iran. Black‐finished premium units zibeera za buseere mu katale ka UAE, ekivaamu amagoba agasikiriza eri abasuubuzi.
Omuwendo gw’akatale gwonna guyimiridde ku 55 000 yuniti ezibalirirwamu akawumbi ka €1, ng’amagoba amanene ag’ebyobusuubuzi gakwatibwa abaddukanya emirimu egy’omu UAE.
Okulabula kw'amakolero eri abasuubuzi b'ensi yonna:
Faayo nnyo ku bwetaavu bw’emmotoka enkadde ezitasukka myaka 5, yuniti ezitaliimu bubenje ezitambula mayiro nnyingi, loole ezitwala abantu n’emmotoka ez’omu makkati okutuuka ku za waggulu.
Tomala gakoppa nkola ya UAE transit model. Kino kizibu kya kaseera buseera ekiva ku butakkaanya ekiyinza okubula ekiseera kyonna.
Okukola okukebera okugoberera amateeka ku buli nsonga ku biragiro byonna ebikwata ku Iran. Kakasa okutegeera okujjuvu ku baguzi, ensibuko z’okusasula n’ebifo ebisembayo mmotoka gye bagenda.